Informatie over het Warmtenet Muiderberg
In de loop van de ruim twee jaar dat wij deze zaak volgen, kwamen we diverse ernstige problemen tegen.
Hier willen we onze argumenten beschikbaar stellen voor iedereen, voor- en tegenstanders.
Warmtenetten kunnen nuttig zijn, maar niet altijd, en niet voor Muiderberg is onze conclusie.
We beginnen met het verwijzen naar het Enber rapport en dan volgen de brieven (in chronologische volgorde) die wij zelf schreven aan de gemeente en andere partijen.
Onder dit kader vindt u dan een samenvatting van onze stukken.
Allereerst: een door de Gemeente Gooise Meren besteld rapport, geschreven door een terzake kundig ingenieursbureau, is zeer terughoudend over de plannen Warmtenet Muiderberg. Lees het hier:
Enber rapportOnze lezing van het Enber-rapport is dat de daarin benoemde financiële afhankelijkheden, risico’s en voorwaarden zo zwaar wegen dat het rapport onvoldoende basis biedt om met het huidige plan door te gaan.
Een van de aanbevelingen is in feite zeer terughoudend, maar wil de opdrachtgever niet helemaal teleurstellen: 'Overweeg tenslotte het alternatief om een warmtenet in eerste instantie te faseren en te starten met Buitendijken Muiderberg. Deze buurt kent een iets hoger aandeel meergezinswoningen (8%) en corporatiebezit (28%). Door fasering wordt het project qua scope en (financieel) risico kleiner. Het dient als voorbeeldproject waar door alle stakeholders lering en ervaring wordt opgedaan. Daarmee is het een voorbeeld voor uitrol in de gehele gemeente.'
En hier de correspondentie etc. van Ron Slockers, Jos Engelen:
open brief aan gemeente, d.d. 18-6-2024
Een open brief van ons aan de gemeente met een opsomming en uitleg van de problemen die wij voorzien.
tweede brief aan gemeente d.d. 6-8-2024
Een tweede brief over het ontbreken van enige reactie en de manier waarop de intentieverklaringen worden geteld.
pamflet een door ons huis aan huis verspreid (20-7-2024)
Een door ons huis aan huis in Muiderberg verspreid pamflet.
Muiderberg zegt ja d.d. 11-11-2024
Wederom bij gebrek aan reactie herhalen wij uitgebreid het punt hierboven en meer.
tekorten warmtenet d.d. 8-12-2025
De aanbiedingsbrief van een spreadsheet om inzicht te krijgen in de te verwachten tekorten.
spreadsheet (Excel) warmtekosten 'gas; warmtepomp; warmtenet'
toelichting spreadsheet 'gebruiksaanwijzing' d.d. 8-12-2025
brief aan wethouder d.d. 8-9-2026
Hier een samenvatting van bovengenoemde documenten.
WARMTENET PROBLEMEN –
EEN KRITISCHE ANALYSE VAN DE PLANNEN VOOR EEN WARMTENET IN MUIDERBERG.
- 1 Muiderberg is een uitgestrekt, laagbouw dorp waarvan vrijwel alle woningen voor 1991 gebouwd zijn, dus op zijn best matig geïsoleerd. Dit leidt ertoe dat
- A de investeringskosten zeer hoog zijn (uitgestrekt en laagbouw).
- B de warmteverliezen hoog zijn (uitgestrekt en laagbouw).
- C een lage temperatuur netwerk niet mogelijk is (door de vaak zeer matige isolatie).
- 2 Er is geen echte restwarmte (bv. van een energiecentrale) beschikbaar in Muiderberg. (Waar dat wel het geval is valt het gebruik daarvan alleen maar toe te juichen, vooral in een kern met veel hoogbouw.)
- De in Muiderberg voorgestelde aquathermie (een zeer beperkte vorm van warmte-opslag die aanzienlijke extra investeringen in infrastructuur vereist) helpt om de Coëfficiënt of Performance van de warmtepompen te verbeteren, maar dat wordt meer dan tenietgedaan door de hoge benodigde afgifte temperatuur (70 graden – door de matige isolatie van de woningen).
- 3 Het warmtenet Muiderberg kan geen sluitende exploitatie presenteren. In een van de bijlagen laten we dat met een door ons ontworpen spreadsheet zien. Iedereen kan hier naar eigen inzicht aannames invullen, maar het zal blijken dat het onmogelijk is de exploitatie gezond te krijgen. Wij hebben geen gezond businessplan van het Warmtenet Muiderberg kunnen vinden, wel veel verwijzingen naar subsidie- en garantstellingsaanvragen. Een onrendabel warmtenet is bij een faillissement vrijwel onverkoopbaar en dus waardeloos, en dat maakt een garantstelling zeer risicovol.
De redenen waarom Muiderberg volgens ons moeilijk geschikt te maken is voor een warmtenet
Aard van het dorp
Techniek en warmtebron
Financiële haalbaarheid en subsidies
- 1 De politiek wil van het gas af, maar geeft volstrekt onvoldoende aan waar die (het gas vervangende) energie vandaan moet komen. Uiteraard onderschrijven wij de ambitie van de energietransitie, maar die moet op een verantwoorde wijze plaatsvinden en dat kost tijd. Warmtenetten zijn alleen zinvol als er sprake is van restwarmte (niet beschikbaar in Muiderberg!). Waar vervolgens al de benodigde extra electriciteit voor de (centrale) warmtepompen vandaan moet komen wordt dus niet aangeven. Zon en wind zijn lang niet altijd beschikbaar, en indien dat wel zo is kunnen we daarmee nooit voldoende energie opwekken in Nederland, ook al omdat het opslaan van energie in het vlakke Nederland met name een enorm probleem is. Met batterijen gaat dat nooit lukken. De regering kan dus wel roepen “van het gas af” maar moet dan wel een realistische weg daarnaartoe aangeven.
- 2 Warmte transporteren is de duurste manier van energie transporteren. Het gemiddelde verlies van de warmtenetten op het transport van warmte is 30 %. hier een verwijzing naar Vattenfall. Voor elektriciteit wordt dat gesteld op 5% en voor gas op minder dan 1%. Wat zijn we nu aan het doen? Alleen bij restwarmte (die anders verloren gaat) is zo’n verlies acceptabel, niet bij opgewekte warmte.
- 3 De prijstelling voor de warmtenetten gaat veranderen. Waar de ACM nu nog de lijn “niet meer dan anders” hanteert, schuift ze nu op richting de reële kosten die mogen worden doorberekend. Zie hiervoor de korte: video. De voorstelling van het Warmtebedrijf Muiderberg naar de inwoners toe als zou een warmtenetaansluiting niet duurder uitpakken dan een gas CV zal geen standhouden in de toekomst. Dat geldt in het hele land want de ACM laat de oude richtlijn juist los omdat warmtenetten anders niet rendabel te krijgen zijn. Dat laatste wordt bewezen door het afstoten en momenteel niet willen investeren in warmtenetten door grote bedrijven als Eneco en Vattenfall.
- 4 De oplossing van het vorige probleem: Meer subsidie aan de gemeente en centrale overheid vragen! Als alle warmtenetten alleen met subsidie geëxploiteerd kunnen worden dan is duidelijk dat de belastingen verder omhoog moeten. De subsidies (bijna 11 miljoen voor het warmtenet en 3775 euro per aansluiting van de centrale overheid) en garanties (21 miljoen van de gemeente) die door het Warmtebedrijf Muiderberg worden gevraagd zouden alleen al voor de gemeente Gooise Meren met 20 moeten worden vermenigvuldigd als we alle 60.000 inwoners op dezelfde manier van warmte zouden willen voorzien (Muiderberg telt zo’n 3000 inwoners). Overigens is er in Muiderberg tot nu toe al ongeveer 2 miljoen subsidie gestoken in dit project, voor onderzoek en een aanhoudend “charmeoffensief” richting de inwoners.
- 5 Welke belastingen gaan er komen op de leverantie van warmte? Het is moeilijk voorstelbaar dat we op alle energievormen fikse heffingen betalen, en in de toekomst niet op warmte. Voorlopig is het evenwel nog onduidelijk en mede daardoor een vergeten post.
- 6 Staat dagelijks in de krant, maar als een heel dorp snel van het gas gehaald wordt is behoorlijk wat extra elektriciteit nodig. Netcongestie betekent niet alleen dat zwaardere kabels nodig zijn, maar ook extra elektriciteit die nu niet beschikbaar is. Op momenten dat er geen wind en zon is moet die extra elektriciteit toch weer uit fossiel gestookte centrales komen, die er dus bij gebouwd moeten worden. De vraag is zelfs of een nieuw warmtenet gelijk op het huidige elektriciteit netwerk kan worden aangesloten. Geleidelijke invoering van warmtepompen bij woningen die hun isolatie aanzienlijk hebben kunnen verbeteren en vloerverwarming hebben geïnstalleerd (hetgeen veel tijd en geld kost voor alle woningen), verzacht de netcongestie dus wel degelijk. Slimme systemen die (om piekbelastingen te verlagen) het gebruik van particuliere warmtepompen coördineren en zich ook richten op optimaal gebruik van daluren, zijn beslist mogelijk.
- 7 De monopolistische macht van warmtenetten. De keuzevrijheid van de aangesloten burgers v.w.b. een energieleverancier voor warmte verdwijnt en prijsconcurrentie is niet mogelijk. Monopolies moeten bestreden worden, niet gecreëerd.
Elektriciteitsnet en energiegebruik
Prijsstelling
Subsidies en belastingen
Netcongestie
Keuzevrijheid en monopolie
Er spelen dus veel problemen voor onze gemeente, maar een flink aantal daarvan zouden landelijk onderzocht moeten worden. De noodzaak daartoe moet worden teruggekoppeld naar Den Haag en naar allerlei organisaties die zich met deze problematiek bezighouden. Onze indruk is dat dit beslist nog onvoldoende gebeurt, maar ook dat men kritische geluiden daar niet kan waarderen. Kortom, zonder verdere discussie blijft men dogmatisch vasthouden aan “van het gas af” terwijl dat in ieder geval voorlopig echt nog maar heel beperkt kan.
Ten slotte: Nieuwe informatie verwerken wij waar nodig in deze analyse. Beschikt u over aanvullende documenten of ziet u een feitelijke onjuistheid, dan horen wij dat graag.
Contact
E-mail: ronslockers@gmail.com